Wijdse vlakte in het zuiden. Warm en droog, met krachtige, rijpe rode wijnen. Een groeiend aantal wijnboeren werkt op hogere ligging en biologisch voor meer frisheid.
Het gebied
Vooral oude wijngaarden en koelere gebieden laten zien dat Alentejo meer kan bieden dan alleen rijp en krachtig rood.
Een wijnregio die bijna niet los te zien is van het landschap eromheen. Alentejo beslaat bijna een derde van het Portugese vasteland en bestaat grotendeels uit uitgestrekte vlaktes, glooiende heuvels, kurkeiken en olijfbomen. Het landschap is veel opener dan in de meeste noordelijke wijnregio's van Portugal.
Toch is Alentejo geen eenvoudige, uniforme wijnregio. De bodems, hoogtes en temperaturen verschillen behoorlijk binnen het gebied. Vooral het noorden rond Portalegre wijkt duidelijk af van het warme zuiden. Het klimaat is overwegend mediterraan, warm en droog, met een duidelijke continentale invloed.
Alentejo ligt in het zuidoosten van Portugal en loopt door tot aan de Spaanse grens. De regio wordt gekenmerkt door lange, warme zomers en relatief weinig neerslag. De winters zijn koeler en kunnen behoorlijk nat zijn. De combinatie van zon, droogte en een lange rijpingsperiode zorgt ervoor dat druiven hier gemakkelijk volledig rijp worden.
Toch is er binnen Alentejo behoorlijk wat verschil. In het noorden ligt de Serra de São Mamede, waar hoogte en bergachtig landschap voor meer verkoeling zorgen. In het centrale deel rond Évora, Borba, Redondo en Reguengos is het landschap opener en zijn de zomers warm. Verder naar het zuiden, rond Moura, Vidigueira en Granja-Amareleja, worden de omstandigheden nog warmer en droger.
Ook de bodem van Alentejo is verrassend gevarieerd. In de regio komen onder andere graniet, schist, klei, kalksteen en marmer voor. Dat is behoorlijk veel variatie voor een gebied dat op het eerste gezicht vooral uit grote, droge vlaktes lijkt te bestaan.
De bodem speelt vooral een rol in de manier waarop de wijnstokken omgaan met het warme klimaat. Armere bodems beperken de opbrengst en kunnen zorgen voor kleinere druiven met meer concentratie. Kalkrijke bodems dragen juist bij aan structuur en frisheid.
De druif voelt zich goed thuis in het warme klimaat en kan rijpe, volle witte wijnen opleveren. Citrus, tropisch fruit en een ronde structuur komen regelmatig terug.
Het risico is duidelijk: in een warm klimaat kan Antão Vaz snel veel alcohol en weinig zuren ontwikkelen. Daarom wordt de druif regelmatig gecombineerd met Arinto. Die combinatie geeft meer spanning en frisheid aan de wijn.
Ook Alicante Bouschet is sterk verbonden geraakt met Alentejo. Het is oorspronkelijk een Franse kruising, toch heeft de druif in Portugal een belangrijke plek gevonden. Vooral in het warme Alentejo kan Alicante Bouschet diepe kleur, rijp fruit en stevige structuur geven.
De druif wordt zowel als solist gebruikt als in blends. In combinatie met Aragonez, Trincadeira of andere lokale rassen kan hij extra kleur en kracht toevoegen.
Subregio's
Binnen één regio liggen gebieden die nauwelijks op elkaar lijken. Hoogte, bodem en afstand tot de Spaanse grens maken het verschil.
01
In het noordoosten en zonder twijfel de meest afwijkende subregio. De wijngaarden liggen tegen de Serra de São Mamede, waardoor de hoogte hier aanzienlijk groter is. Granietbodems en een koeler microklimaat zorgen voor meer frisheid en een langere rijping. Relatief veel oude wijngaarden, soms op steile hellingen en met gemengde aanplant.
02
In het centrale deel, bekend om kalkrijke bodems. In het gebied komt bovendien marmer voor. De kalkrijke ondergrond helpt om in het warme klimaat voldoende structuur en frisheid te behouden.
03
Niet alleen een van de belangrijkste historische steden van Portugal, maar ook het midden van een belangrijk wijngebied. Warm en droog, met een lange geschiedenis: de Romeinen speelden al een rol bij de verspreiding van de wijnbouw in Alentejo.
04
Ten zuiden van Évora, aan de voet van de Serra d’Ossa. De heuvels zorgen voor iets meer hoogte en variatie in het landschap. De wijnen zijn over het algemeen rijp en fruitig, met een zachte structuur.
05
Reguengos de Monsaraz ligt verder naar het oosten, richting de Spaanse grens. Warmer en droger, met bodems van onder andere graniet en schist. De druiven rijpen hier gemakkelijk volledig, wat vooral bij rood veel rijp fruit geeft.
06
In het zuiden, met een iets afwijkend karakter door de heuvels rond de Serra do Mendro. Ondanks de warme omstandigheden kunnen hier wijnen met opvallend veel frisheid worden gemaakt. In de omgeving zijn archeologische vondsten gedaan die teruggaan tot de Romeinse periode.
07
In het zuidoosten, vlak bij de Spaanse grens. Uitgesproken warm en droog, met relatief arme bodems waarin de wijnstokken hard moeten werken om water te vinden. Vooral blauwe druiven ontwikkelen hier gemakkelijk veel rijpheid.
08
Het uiterste zuidoosten en een van de warmste en droogste delen van de regio. Lange, hete zomers en arme bodems. De opbrengsten blijven laag, de druiven ontwikkelen veel rijpheid en concentratie.
Druiven
Antão Vaz is misschien wel de meest herkenbare witte druif van Alentejo. Aragonez staat elders bekend als Tinta Roriz of Tempranillo.
Wit
Rood
Alentejo heeft lange tijd vooral een reputatie gehad als producent van zachte, volle en gemakkelijk drinkbare wijnen. Dat beeld klopt nog steeds voor een deel van de productie. De regio is groot, warm en kent veel productieve wijngaarden.
Toch is er veel veranderd. Betere wijngaardbeheersing en meer aandacht voor opbrengst en terroir zorgen ervoor dat producenten steeds beter met het warme klimaat omgaan. Vooral oude wijngaarden en koelere gebieden zoals Portalegre laten een andere kant zien.
De wijnbrief
Schrijf je in voor de wijnbrief en ontvang direct een welkomstcode. Daarnaast als eerste op de hoogte van nieuwe oogsten en pre-orders.
Leeftijdscontrole
Vida del Vino verkoopt alcohol. Om deze website te bezoeken moet je wettelijk oud genoeg zijn om wijn te kopen.
Geniet, maar drink met mate. Geen 18, geen alcohol.
